راه‌اندازی رادیو اینترنتی در استرالیا: چه مجوزهای موسیقی لازم است؟
اگر روی یک رادیوی اینترنتی موسیقی دیگران را پخش کنید، دو دسته حق در کار است و در استرالیا معمولاً دو سازمان مجوز آن‌ها را می‌دهند. این راهنما به زبان ساده و از روی صفحه‌های خودِ این سازمان‌ها توضیح می‌دهد کدام سازمان چه کاری می‌کند.
جواب کوتاه
- فقط موسیقی خودتان، که کاملاً مال خودتان است: شاید به مجوز سازمان‌های گردآوری حق نیازی نداشته باشید. خود APRA AMCOS می‌گوید برای پخش قانونی موسیقی لازم نیست حتماً از طریق آن اقدام کنید، و پخش زندهٔ برنامهٔ خودتان با آثار خودتان (بدون بازخوانی آثار دیگران) را از مواردی می‌شمارد که طرف شدن مستقیم با صاحبان اثر می‌تواند ساده‌تر باشد. یک استثنا هست که در بخش «اگر عضو APRA AMCOS هستید» آمده است.
- موسیقی منتشرشدهٔ دیگران: هم برای آهنگ اجازه لازم دارید و هم برای ضبطِ آن. در استرالیا معمولاً APRA AMCOS برای آهنگ‌ها و PPCA (یا شرکت ضبط) برای ضبط‌ها.
- رادیویی که فقط اینترنتی است، فروشگاه یا کافه نیست. مجوز OneMusic برای موسیقی‌ای ساخته شده که در مکان‌های عمومی پخش می‌شود. برای ایستگاهی که فقط آنلاین است، APRA AMCOS به مجوزهای آنلاین خودش ارجاع می‌دهد و PPCA یک «مجوز رادیوی اینترنتی» جداگانه دارد.
دو حق در هر آهنگ ضبط‌شده
هر آهنگ منتشرشده دو حق نشر (کپی‌رایت) دارد. اثر موسیقایی (آهنگ و شعر) مال آهنگسازان، ترانه‌سراها و ناشرانشان است. ضبط صوتی مال کسی است که آن را ضبط کرده، که معمولاً شرکت ضبط است. APRA AMCOS می‌گوید مجوزهایش اثرهای موسیقایی را پوشش می‌دهد. PPCA می‌گوید استریم آنلاینِ یک ضبط صوتی دو حقِ صاحبان آن را درگیر می‌کند: حق کپی کردنش برای ساختن برنامه، و حق رساندنش به مردم از راه اینترنت. ایستگاهی که یک آهنگ منتشرشده را استریم می‌کند باید هر دو لایه را روشن کرده باشد، مگر این‌که صاحب هر دو خودش باشد.
آهنگ‌ها: APRA AMCOS
APRA AMCOS برای تلویزیون، رادیوهای تجاری AM/FM، رادیوهای محلی (community) و پخش‌کننده‌های محدود (narrowcasters) مجوز دارد و می‌گوید: اگر ایستگاه رادیویی شما فقط آنلاین است، مجموعهٔ مجوزهای موسیقی آنلاین ما را ببینید.
Online Mini Licence آن، گزینهٔ کم‌هزینه برای سرویس‌های کوچک است. این مجوز برای سرویس‌های آنلاینی است که درآمدشان برای هر فعالیت آنلاین کمتر از ۲۵٬۰۰۰ دلار استرالیا در سال است، و webcasting را جزو چیزهایی می‌آورد که پوشش می‌دهد؛ یعنی پخش اینترنتی زنده‌ای که همهٔ کاربران هم‌زمان دریافت می‌کنند. این مجوز این‌ها را پوشش نمی‌دهد: استریم تعاملی (مشتری آهنگ انتخاب می‌کند یا فهرست پخش ذخیره می‌کند)، استریم نیمه‌تعاملی (شنونده می‌تواند روی فهرست پخش اثر بگذارد)، ویدیوی درخواستی، و حق همگام‌سازی (استفادهٔ موسیقی در ویدیو)؛ و نه وب‌سایت‌هایی که از سقف درآمد و استفاده بالاترند. از سرویس‌های بزرگ‌تر، یا سرویس‌هایی که روی پلتفرم‌های دیگران کار می‌کنند، خواسته شده برای گزینه‌های دیگر با APRA AMCOS تماس بگیرند.
سقف‌های webcasting و هزینه‌های سالانه‌ای که در روز خواندنِ صفحه منتشر کرده بود (با مالیات GST؛ هزینه‌ها ممکن است عوض شوند، پس خود صفحه را ببینید):
| سطح | هزینهٔ سالانه | سقف webcasting |
|---|---|---|
| A | AUD $275 | کمتر از ۱۸٬۰۰۰ نشست در سال |
| B | AUD $550 | کمتر از ۴۵٬۰۰۰ نشست در سال |
| C | AUD $1,100 | کمتر از ۹۰٬۰۰۰ نشست در سال |
به گفتهٔ پانویس همان صفحه، هر «نشست» یعنی یک کاربر یکتا در هر ساعت یا بخشی از ساعت. به زبان ساده، سطح A تقریباً ۵۰ ساعتِ شنونده در روز است. از دارندگان مجوز خواسته شده هر سه ماه گزارش موسیقی‌هایی را که پخش کرده‌اند بدهند، و مجوز خودکار تمدید می‌شود مگر یکی از دو طرف سه ماه پیش از آن خبر بدهد.
ضبط‌ها: مجوز رادیوی اینترنتی PPCA
PPCA می‌گوید هر کسی که سرویسی برای استریم آنلاینِ ضبط‌های صوتی دارد به مجوز نیاز دارد، و یک Internet Radio Licence (مجوز رادیوی اینترنتی) ارائه می‌کند که هم کپی کردن و هم رساندنِ ضبط‌هایی را که در اختیار دارندگانِ حقِ عضو آن است پوشش می‌دهد. دو نوع دارد:
- استریم غیرتعاملی: یک جریان خطی که شنونده هیچ کنترلی بر آن ندارد، مثل یک رادیوی اینترنتی. هر چیزی که به شنونده اجازه دهد تعیین کند چه چیزی یا چه وقت پخش شود، مثل محتوای درخواستی، انتخاب، مکث، جلو بردن یا رد کردن، از آن بیرون است.
- رادیوی اینترنتی نیمه‌تعاملی یا شخصی‌شده: شنونده می‌تواند ژانر یا هنرمندان دلخواهش را انتخاب کند، یا مکث کند و رد کند، اما نمی‌تواند یک قطعهٔ مشخص را انتخاب کند یا چیزی را به‌صورت درخواستی پخش کند.
سه محدودیت را پیش از این‌که فکر کنید مجوز شامل حالتان می‌شود بخوانید. این مجوز برای اپراتورهایی است که در استرالیا مستقرند و کاربرانشان از داخل استرالیا به سرویس دسترسی دارند. ضبط‌هایی را پوشش می‌دهد که در اختیار دارندگانِ حقِ عضو PPCA است و با برچسب‌های آن‌ها منتشر شده، و PPCA یادآوری می‌کند که برخی آثار مستثنا هستند. و استریم درخواستی (on-demand) مجوز مستقیم از صاحبان حق می‌خواهد. برای درخواست، PPCA به یک فرم آنلاین و نشانی [email protected] ارجاع می‌دهد.
OneMusic چه می‌شود؟
OneMusic Australia ابتکار مشترک APRA AMCOS و PPCA است که از ۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۹ در سراسر کشور راه افتاد تا برای اجرای عمومی یک مجوز واحد بدهد: موسیقی‌ای که با صدای بلند در مغازه، مطب، باشگاه، کافه، بار، هتل یا یک رویداد پخش می‌شود. APRA AMCOS می‌گوید استفادهٔ آنلاین فرق دارد: استریم موسیقی از وب‌سایت شما ممکن است مجوز APRA AMCOS بخواهد، و برای ضبطی که خودتان نساخته‌اید از PPCA یا صاحب آن ضبط اجازه لازم دارید. برخی مجوزهای OneMusic یک استریم پس‌زمینه روی وب‌سایتِ کسب‌وکارِ خود دارندهٔ مجوز را هم شامل می‌شوند؛ اگر وضع شما این است، از OneMusic بپرسید.
راه‌های دیگر برای گرفتن اجازه
- طرف شدن مستقیم با صاحبان اثر. APRA AMCOS می‌گوید می‌توانید به‌جای آن، مستقیم از آهنگسازان یا ناشران مجوز بگیرید. برای ضبط‌ها از صاحبشان بپرسید، که معمولاً شرکت ضبط است.
- موسیقی «بدون حق امتیاز» (royalty-free). APRA AMCOS هشدار می‌دهد که موسیقی‌ای که به نظر می‌رسد مستقیم مجوز گرفته، بیشتر وقت‌ها هنوز مجوز صاحب حق یا APRA AMCOS را لازم دارد، و پیشنهاد می‌کند پیش از تکیه بر آن، دربارهٔ تأمین‌کننده‌تان از خودش بپرسید.
- موسیقی خودتان. اگر خودتان آن را ساخته‌اید و صاحب ضبطش هم هستید، کس دیگری حقی برای مجوز دادن ندارد. استثنایش همین پایین آمده است.
اگر عضو APRA AMCOS هستید
APRA AMCOS حقوق اجرای اعضایش را اداره می‌کند. APRA AMCOS می‌گوید برای طرف شدن مستقیم با یکی از اعضایش، آن عضو می‌تواند دربارهٔ طرح‌های Licence Back یا Opt Out از آن بپرسد، و همهٔ آهنگسازان یا ناشرانِ دیگری که در آن آهنگ سهم دارند هم باید موافق باشند. پس اگر عضو هستید و می‌خواهید آهنگ‌های خودتان را روی ایستگاه خودتان پخش کنید، پیش از این‌که فرض کنید آهنگ‌های خودتان آزادانه قابل استریم‌اند، از APRA AMCOS بپرسید عضویتتان چه اثری دارد.
اگر موسیقی‌تان با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده
این‌که بتوانید از خروجی یک ابزار موسیقی هوش مصنوعی استفادهٔ تجاری کنید، به شرایط خودِ آن ابزار و پلنی بستگی دارد که هنگام ساختن آن داشته‌اید؛ برای همین شرایط استفادهٔ ما از شما می‌خواهد مدرکش را نگه دارید. هیچ‌جای این راهنما نمی‌گوید موسیقی ساخته‌شده با هوش مصنوعی مجوز دارد یا با کپی‌رایت محافظت می‌شود. این‌که موسیقیِ خودِ MIBL چطور ساخته می‌شود در این صفحه توضیح داده شده است.
معنای این‌ها روی MIBL
- MIBL مجوز موسیقی نمی‌دهد و نمی‌فروشد. طبق شرایط استفادهٔ ما، مسئولیت هر چیزی که بارگذاری و پخش می‌کنید با خودتان است، و تأیید می‌کنید که حقوق لازم را دارید، از جمله مجوز سازمان‌های گردآوری حق در جاهایی که قانونِ آن‌جا لازم می‌داند.
- ساده‌ترین شروع، ایستگاهی است که موسیقی خودتان را پخش کند. می‌توانید ۳۰ روز رایگان شروع کنید، بدون کارت بانکی.
- اگر می‌خواهید موسیقی دیگران را پخش کنید، اول مجوزهای بالا را بگیرید.
ساختن ایستگاه رایگاندیدن پلن‌ها
پیش از رفتن روی آنتن: چک‌لیست
- فهرست کنید چه چیزی پخش می‌کنید: موسیقی خودتان، موسیقی منتشرشدهٔ دیگران، یا موسیقی یک تأمین‌کننده.
- برای موسیقی دیگران، اجازهٔ آهنگ‌ها (APRA AMCOS) و اجازهٔ ضبط‌ها (PPCA یا شرکت‌های ضبط) را بگیرید.
- تصمیم بگیرید شنونده‌ها می‌توانند قطعه انتخاب کنند یا رد کنند یا نه؛ نوع مجوز به همین بستگی دارد.
- ببینید خودتان کجا مستقرید و شنونده‌هایتان کجا هستند؛ مجوز PPCA برای اپراتورهای مستقر در استرالیا با شنونده در استرالیاست.
- اگر عضو APRA AMCOS هستید، دربارهٔ Licence Back یا Opt Out برای آهنگ‌های خودتان بپرسید.
- از هر مجوز و هر مدرک مالکیتِ آهنگ‌های خودتان نسخه نگه دارید.
بیرون از استرالیا
این راهنما دربارهٔ استرالیاست. کشورهای دیگر سازمان‌های گردآوری حق و قواعد خودشان را برای رادیوی اینترنتی دارند، و مجوزی که یک سازمان استرالیایی می‌دهد برای استرالیا نوشته شده است؛ پس اگر شنونده‌هایتان جای دیگری هستند، ببینید چه چیزی را پوشش می‌دهد. از سازمان‌های کشوری که در آن فعالیت می‌کنید و کشورهایی که شنونده‌هایتان در آن‌اند بپرسید.
منابع (همه در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ خوانده شده‌اند؛ به انگلیسی)
- APRA AMCOS — Select a music licence; Online licences; Online Mini Licence
- APRA AMCOS — Using music online (published 12 June 2025)
- APRA AMCOS — Dealing directly with copyright owners
- PPCA — Online and Digital Licensing (Internet Radio Licence); Apply for a music licence (OneMusic)
- business.gov.au — Online mini music licence